İlköğretim Öğretmenlerinin Etkili Vatandaşlık Yeterlik Algılarının Çeşitli Değişkenler Açısından İncelenmesi


Creative Commons License

Sağlam H. İ.

Journal of Social Studies Education Research, cilt.3, ss.71-85, 2012 (ESCI İndekslerine Giren Dergi)

  • Cilt numarası: 3 Konu: 2
  • Basım Tarihi: 2012
  • Dergi Adı: Journal of Social Studies Education Research
  • Sayfa Sayıları: ss.71-85

Özet

Bu araştırma, ilköğretimde görev yapan sınıf ve branş öğretmenlerinin etkili vatandaşlık yeterliklerine ilişkin algılarını belirlemek amacıyla yapılmıştır. Araştırmada “vatandaşlık değerleri” ve “vatandaşlık bilgi becerileri” alt boyutlarından oluşan 23 maddelik etkili vatandaşlık yeterlikleri ölçeği kullanılmıştır. Ölçeğin iç tutarlılık güvenirlik katsayısı .89’dur. Araştırmaya, 2010-2011 eğitim öğretim yılının bahar döneminde 108’i kadın (%50.5), 106’sı erkek (%49.5) olmak üzere toplam 214 öğretmen katılmıştır. Kolmogorov-Smirnov testi sonucuna göre medeni durum, mesleki kıdem, öğretmenliği severek tercih etme ve öğretmenlikten memnun olma durumları p<.05 düzeyinde anlamlı bir farklılık gösterdiği için dağılımların normal olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Bundan dolayı söz konusu değişkenlerden mesleki kıdem için parametresiz testlerden Kruskal Wallis H testi; medeni durum, öğretmenliği severek tercih etme ve öğretmenlikten memnun olma durumları için Mann-Whitney U testi yapılmıştır. Ayrıca, mesleki kıdemde Kruskal-Wallis H testi sonucunda anlamlı çıkan farklılığın hangi gruplar arasında olduğunu belirlemek için Mann-Whitney U testi yapılmıştır. Cinsiyet ve branş değişkenleri ile ilgili verilerin analizinde istatistiksel teknik olarak parametrik testlerden t testi yapılmıştır. Araştırma sonucunda ilköğretim okullarında görev yapan öğretmenlerinin etkili vatandaşlık yeterliklerine ilişkin algılarının “tam katılıyorum” düzeyinde olduğu bulunmuştur. İlköğretimde görev yapan öğretmenler cinsiyet, branş, medeni durum, öğretmenliği severek tercih etme ve öğretmenlikten memnun olma durumları bakımından anlamlı bir farklılık göstermemektedir. Araştırma sonucunda vatandaşlık bilgi becerileri boyutuyla ölçek toplamında mesleki kıdem bakımından kıdem yılı fazla olanlar lehine anlamlı farklılık bulunmuştur.

Citizenship can be defined as political belonging to the state. Citizenship consists of relationships between the state and the individuals. In order to maintain the relationships between the state and the citizens wholesomely, it is necessary to fulfill rights and responsibilities mutually. Thanks to this fact, citizenship education has become common interest of whole humanity. In this sense; primary education is a crucial step in developing citizenship consciousness. The fact that students in this level are proned to pattern themselves after their teacher and that teacher are perceived as professionalists followed by society further increase the significance of effective citizenship proficiency levels of teachers. Consequently, determining effective citizenship proficiency levels of the teachers who work in primary education constitutes the main purpose of this study. In addition, it is aimed to determine whether the teachers’ gender, field of study, marital status, length of service, whether they prefer teaching profession willingfully and whether they are pleased with teachership or not lead to differentiation in their “effective proficiency levels”.

The purpose of this study is to reveal primary school teachers’ effective citizenship proficiencies. The study employed a 23-item inventory of effective citizenship proficiencies, which consisted of two sub-dimensions, namely “citizenship values” and “citizenship knowledge and skills”. The inner consistency coefficient of the inventory is 0.89. The study was conducted on a total of 214 teachers, 108 of them being female (50.5%) and the remaining 106 of them (49.5%) being male, during the Spring Term of the Educational Year 2010-2011. The level of significance for data analysis was accepted as 0.50. The data were analyzed in accordance with the sub-dimensions. Firstly, the normality of the distribution of the variables was studied through the Kolmogorov-Smirnov test in an attempt to determine what kind of tests would be conducted on the data. According to the Kolmogorov-Smirnov test, it was concluded that the distributions were not normal, for there were significant differences, at the level “p<0.05”, in the variables “marital status”, “length of service”, “willingly or unwillingly choosing to become a teacher” and “being satisfied or dissatisfied with being a teacher”. Accordingly, the Kruskal Wallis H test, a non-parametric method, was conducted on the variable “length of service” whereas the Mann-Whitney U test was carried out on the variables “marital status”, “willingly or unwillingly choosing to become a teacher” and “being satisfied or dissatisfied with being a teacher”. Furthermore, the Mann-Whitney U test was conducted in order to determine between which groups the significant differences, revealed by the Kruskal-Wallis H test, existed. The t test, a statistical parametric method, was carried out on the data on the variables “gender” and “branch”.

The study concluded that primary school teachers “strongly agree” with the statements on efficient citizenship proficiencies. There was no significant difference between teachers in “gender”, “branch”, “marital status”, “willingly or unwillingly choosing to become a teacher” and “being satisfied or dissatisfied with being a teacher”. However, the study reported a significant difference in favor of those teachers with a higher length of service in both the whole inventory and the sub-dimension “citizenship knowledge and skills”.