Pierre Belon du Mans’ın Filistin Seyahati ve Bitkibilim Tarihi Açısından Önemi


Creative Commons License

Çelik E., YAVUZ M.

Filistin Araştırmaları Dergisi, ss.65-80, 2018 (Hakemli Üniversite Dergisi)

  • Basım Tarihi: 2018
  • Dergi Adı: Filistin Araştırmaları Dergisi
  • Sayfa Sayısı: ss.65-80

Özet

Fransa, 1500’lü yılların ilk yarısının sonunda Osmanlı Devleti ile ilişkilerini kâğıt üzerinde
de netleştirmek ve tıpkı Venedik gibi Osmanlı’dan bazı imtiyazlar kazanmak ister. 1547 yılında Fransa Kralı I. François’nın emri ile Büyükelçi Gabriel d’Aramon ve maiyeti Osmanlı topraklarına bir seyahat düzenlerler. Söz konusu elçilik heyetinde çeşitli bilim insanları ve gezginler de yer almaktadır. Rönesans etkisiyle de bilimle uğraşmanın bir ihtiyaç olduğuna inanan Pierre Belon du Mans, d’Aramon’un bu heyeti ile doğuya seyahat etmiştir. Belon, Levant bölgesinden ve Anadolu’dan geçerek ulaştığı Filistin topraklarından edindiği botanik ve zooloji üzerine bilgilerle, doğa gözlemlerine bugün de rağbet edilen katkılarda bulunmuştur. Bu çalışmada, seyahatin özellikle Filistin bölgesini içeren kısmı ele alınmış burada yaptığı gözlem ve tespitler için ise Les Observations (Gözlemler) adını verdiği eserine başvurulmuştur. Bitki isimleri, Belon’un verdiği terminoloji ve İsrail Florası analiz edilerek, çoğunlukla tür seviyesinde, günümüz bitkibilim adlandırma kurallarında esas olduğu şekilde müellifleri ile birlikte verilmiştir. Tür isimleri tespit edilemeyen bitkilerin isimleriyse cins seviyesinde verilmiştir.

By the end of the sixteenth century France desired to settle its relations with the
Ottoman Empire and to gain some privileges like Venice had done. In 1547, François I of France ordered Ambassador Gabriel d’Aramon and his retinue to arrange a journey into the Ottoman lands. The embassy delegation also included various naturalists, physicians and travelers. Pierre Belon du Mans, who believed under the influence of the Renaissance that it was necessary to preoccupy oneself with “science,” travelled east with the delegation of d’Aramon. Belon contributed to the observation of nature through the information on botany and zoology that he collected in Palestine, Anatolia and the Levant. This study deals specifically with the part on Palestine, and the comments and observations Belon made here are gathered from his Les Observations. Plant names are generally given at the species level, in conformance with the contemporary botanical nomenclature, following analyses of the terminology given by Belon and in light of what is known today about the flora of Israel. On the other hand, the names of the plants whose names have proved impossible to identify at the species level are given at the genus-level.