"Savaşı Şiirden Okumak: Çanakkale Zaferinin Türk Şiirinde Akisleri”


KOÇAK A.

Uluslararası Gelibolu Sempozyumu (3.rd İnternational Gallipoli Symposium), Türkiye, 01 Ekim 2013, ss.467-479

  • Basıldığı Ülke: Türkiye
  • Sayfa Sayısı: ss.467-479

Özet

Çanakkale Savaşı ve bu savaş sonucunda ulaşılan zaferin Türk ve Dünya tarihi açısından pek çok siyasî ve ekonomik sonuçları olmuştur. Türk milleti için Çanakkale Zaferi, 1699 Karlofça’dan bu tarafa gelen geri çekilme ve yenilgilerin son verildiği zafer olarak görülebilir. Tanpınar (1901-1962), 1919 yılında henüz Kurtuluş Savaşı’nın başlangıcında, içinde yaşadığı neslin durumunu anlatırken “Mahkûm bir neslin çocuklarıydık.” der. Çanakkale zaferi mahkûm bir neslin çocuklarına varlıkla yokluk arasında gidip gelirken, tarihine ve büyüklüğüne uygun şekilde, küllerinden doğma imkanı tanımıştır. Bu kolay kazanılmış bir zafer değildir. Gerek cephe içinde gerekse cephe gerisinde birçok esere bu savaş konu olmuş, Türk edebiyatının ve şiirinin önemli manzumeleri ortaya çıkmıştır. Bu makale çerçevesinde, cephede savaşan kahraman askerinden, padişahına ve Türk Bu makale çerçevesinde, cephede savaşan kahraman askerinden, padişahına ve Türk edebiyatının önde gelen yazar ve şairlerine kadar pek çok isimin Sabah, Sebilü’r-Reşad, Servet-i Fünûn ve Türk Yurdu gibi dönemin önemli gazete ve dergilerinde (1915-1916) yayımlanan şiirlerinden hareketle genel bir değerlendirme yapılacaktır. Bunlar arasında devrin padişahı Sultan Reşat (1844-1919) ve Türk edebiyatının önemli isimleri milli şairimiz Mehmet Akif (1873-1936) başta olmak üzere, Şâir-i Azam Abdülhak Hamit (Tarhan) (1851-1937), Celal Sâhir (Erozan) (1883-1935), Enis Behiç (Koryürek) (1891-1949), Yusuf Ziya (Ortaç) (1896-1967), Florinalı Nazım (Özgünay) (1883-1939), Hakkı Süha (Gezgin) (1895-1963), İbrahim Alaaddin (Gövsa) (1889-1949), Mehmet Emin (Yurdakul) (1869-1944) gibi isimler vardır.

A great victory achieved at the end of the Çanakkale[Gallipoli] War had many political and economic consequences in both Turkish and World History. It can be seen as a triumph, which made an ending in Ottoman defeat and withdrawal since the Treaty of Karlowitz (1699). Turkish author Ahmet Hamdi Tanpınar (1901-1962), while explaining the situation of his generation in 1919, at the beginning of the Turkish Independence War, he says: “We were indeed a generation of defeat and submission.” It also enabled for that generation to rise back from its ashes in accordance with its history and purpose. The fact is that this was not an easy war to achieve. This war (victory), which has been the subject of many works of writing both at the front and behind the front, has caused the creation of a collection of important poems written in Turkish Literature. Within the framework of this article, a general assessment will be made with poems written by many people including soldiers fighting on the front line, the sultan of that time and as well as the leading poets of Turkish literature and published in the major newspapers and magazines of the period (1915-1916) such as Servet-i Fünûn, Sebilü’r-Reşad, Türk Yurdu, Sabah. Among them, some of the most prestigious names of Turkish literature, such names can be mentioned as: Sultan Mehmed Reşat, (1844 -1918) in particular, Mehmet Akif Ersoy (1873-1936) National Poet of Turkey, Abdülhak Hamit Tarhan ( Grand Poet) (1851 – 1937), Celal Sâhir (Erozan) (1883-1935), Enis Behiç (Koryürek), (1891-1949), Yusuf Ziya (Ortaç)( 1896-1967), Florinalı Nazım (Özgünay), (1883 -1939) Hakkı Süha (Gezgin), (1895 -1963), İbrahim Alaaddin (Gövsa), (1889-1949) Mehmet Emin (Yurdakul) (1869- 1944)