Sosyoekonomik Yönleriyle Osmanlı Devleti’nde Göç ve Kültürel Etkileşim: Edirne Vilayeti Örneği (1856-1914)


Göktepe K.

Göç ve Kültürel Etkileşim, M. Mehdi İlhan,Orhan Albayrak, Editör, İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi Yayınları, İstanbul, ss.219-239, 2019

  • Basım Tarihi: 2019
  • Yayın Evi: İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi Yayınları
  • Basıldığı Şehir: İstanbul
  • Sayfa Sayısı: ss.219-239
  • Editörler: M. Mehdi İlhan,Orhan Albayrak, Editör

Özet

Osmanlı Devleti’nde nüfus ve iskân politikaları, Osmanlı Klasik Dönemi boyunca önemli bir aksaklığa sebebiyet vermeden yüzyıllar boyunca eksiksiz şekilde işlevlerini yerine getirmiştir. Nüfus ve iskân politikalarının bu eksiksiz görünümüne rağmen XIX. yüzyılda artan toprak kayıpları, nüfus ve iskân meselesinin yeniden yapılandırılması ihtiyacını ortaya çıkarmıştır. Bilhassa XIX. yüzyılın ikinci yarısından itibaren Kırım Savaşının kaybedilmesiyle giderek artan zorunlu göçler, Osmanlı Devleti'nin yeni bir yerleşim politikası belirlemesine yol açmıştır. Bu politika da göçle gelen Müslüman nüfusun tarıma elverişli boş topraklara yerleştirilmesidir.

Osmanlı Devleti’nde Müslüman nüfusun bir plan dâhilinde yerleştirildiği önemli bölgeler bulunmaktadır ve bu bölgelerden birisi de verimli topraklara sahip olan Edirne Vilayeti sınırlarıdır. Vilayet dâhilindeki boş topraklara özellikle Balkanlar başta olmak üzere Kırım ve diğer yerlerden zorunlu göçle gelen insanların yerleştirilmesiyle birlikte ekilen toprak alanı genişlemiş ve bölgenin zirai üretimi artış kaydetmiştir. Ayrıca göçmen kitlelerin Trakya civarına yerleştirilmesinden sonra bölgenin gayrimüslim ağırlıklı demografik yapısı da değişime uğramıştır. Bu yerleştirme girişimi sonrasında göçmenler ile yerli halk arasında ekonomik, sosyal ve kültürel etkileşim ortaya çıkmış ve bu da günümüz Trakya'sının sosyoekonomik ve sosyokültürel yapısına temel teşkil etmiştir.  

 

Population and settlement policies in the Ottoman State(Empire) functioned perfectly for centuries during the Ottoman Classical Period without causing any major problem. Despite this complete view of population and settlement policies,  increased land losses in the 20th century brought out the need of restructuring of the population and settlement issues. Especially from the second half of the XIX. century on, increasing forced migration with the loss of the Crimean War led the Ottoman State(Empire) to determine a new settlement policy. This policy was to place the migrated Muslim population to vacant arable land.

 

           There were important regions where the Muslim population was placed within a plan in the Ottoman State(Empire) and borders of Edirne province with fertile lands were one of these important regions.  With the placement of compulsory migrants  from the Crimea and other places, especially the Balkans to the vacant land within the province, the cultivated land area expanded and the agricultural production of the region increased. Furthermore, after the placement of the mass of migrants in the vicinity of Thrace (Trakya),
the non-Muslim-dominated demographic structure of the region also changed. After this placement attempt, economic, social and cultural interaction emerged between migrants and local people. And this interaction constituted the basis for
socioeconomic and sociocultural structure of today’s Thrace.