Olmak ve Aramak


Creative Commons License

Gözel Ö.

KUTADGUBİLİG: FELSEFE BİLİM ARAŞTIRMALARI DERGİSİ, no.19, pp.397-415, 2011 (Refereed Journals of Other Institutions)

  • Publication Type: Article / Article
  • Publication Date: 2011
  • Title of Journal : KUTADGUBİLİG: FELSEFE BİLİM ARAŞTIRMALARI DERGİSİ
  • Page Numbers: pp.397-415

Abstract

Bu çalışmada; özneliği, kendine kapalı bir bütün olarak daha baştan belirlenmiş yani bir kerede ve toptan verilmiş tözsü bir zatiyet (entity) olarak değil, zaman içre olan, oluşan, olagelen ucu-açık bir mâ-cera, bir süreç, bir ara-yış, kısaca bir oluş olarak tasavvur etmeyi deniyoruz. Özneliği ‘duruk’ bir şey olarak değil de, oluş içre zamana yatırılmış bir kendilik olarak, şu halde kend’oluş olarak tasvir ve tahlil ediyoruz. Bu çerçevede bilhassa ‘ara’ kavramını öne çıkarıyoruz: Kendilik (öz), bir şey gibi, bir töz gibi, tözsü bir şey gibi ‘durmaz’, ama ‘olur’; olmak ise, ara-da-olmak’tır. Kend’oluş olarak anlaşılan kendilik, yer ile gök, ölüm ile dirim, imkan ile imkansızlık, havf ve reca, kabz ve bast… arasında olur: ara-da-olmak, oluşun ve kend’oluşun bizzat ‘öz’üne içkindir. Öz(nelik), ‘ara’nın kendisidir: ‘İnsan kıstaktır’. Yine bu bakımdan, kend’olmak ara-maktır. Öznelik, arayışın faili ve ortamı, giderek kendidir. Sonuçta; arayan, arayış içre olan, giderek ara-yışın kendi olan özne, aradığı şeyin izinde kend’olur: kend’oluş artık bir izoluş’tur.

Kend’oluş sorunu çevresinde dönen bu çalışma, bu cümleden olmak üzere öznelik ve zaman meseleleriyle doğrudan bağlantılı bir biçimde varlığın farklı kip ve/ya düzeylerini belli bir açıdan tasavvur etmeyi deniyor. Son olarak; bu çalışma, ele aldığı meselelere yaklaşırken temel bir imkan olarak Türkçe duyma, düşünme, söyleme ve yormayı öne alıyor, öneriyor. 

 

Anahtar Kelimeler: Kendilik, Kend’oluş, Öz, Öz’leme, Öznelik, Zaman, Varlık, Oluş, Durum, Tambulunuş, İzoluş, Çift-olma, Birlik, Bir-ara-da’lık, Ara, Ara-yış, Ara-da-olmak, Aramak, Olmak, Durmak, Onmak.