Şeybani'nin Kitabu'l-Kesb'i ve İslâm İktisat Düşüncesinde Servet, Paylaşım ve Yoksulluk


BAL F.

Bilimevi İktisat, ss.92-108, 2018

  • Basım Tarihi: 2018
  • Dergi Adı: Bilimevi İktisat
  • Sayfa Sayısı: ss.92-108

Özet

Servet, servetin bölüşümü, yoksulluk kavramları ve bunlarla bağlantılı olarak eşitsizlik kavramı her zaman iktisatçıların gündemini meşgul eden kavramlar olmuştur. Konu üzerine yapılan çalışmalar, yoksulluğun kaynağının iktisadi, siyasi ve toplumsal güçlerin kararlarıyla yakından bağlantılı olduğunu ortaya koymaktadır. İktisatçıların Sanayi Devrimi olarak adlandırdığı süreçten günümüze, ekonomik büyüme sürekli olarak artmaktadır. Ekonomik büyümenin artışından beklenen sonuçlardan biri, eşitsizliğin giderilerek yoksulluğun azaltılmasıdır. Ancak araştırmalara baktığımızda dünyada gelir eşitsizliğinin önlenemediğini görüyoruz. Servet, bölüşüm ve yoksulluk, İslam iktisadı alanında çalışanların görmezden gelemeyeceği bir konudur. Bu çalışmada servet, servetin paylaşımı ve yoksulluk konusuna tarihi bir perspektifle bakılmakta ve İslam âlimlerinin konuya yaklaşımı değerlendirilmektedir. Çalışmada spesifik olarak, Muhammed b. Hasan eş-Şeybani’nin Kitabu’l-Kesb adlı eseri ele alınmıştır. Şeybani’nin görüşleri dönemin siyasi-iktisadi koşulları ve bu koşullarda ortaya çıkan farklı fikirler ile birlikte değerlendirilmektedir. İnceleme konusu olarak Kitabu’l-Kesb’in seçilmesinin nedeni, onun iktisadi konuları ele alan en eski ve en önemli metinlerden biri olmasıdır.