Çölün Ekonomisi: İslam Öncesi Arap Yarımadası'ında Ticaret, Ortaklık, Para ve Kredi


BAL F.

Akademik Ortadoğu, cilt.9, ss.95-118, 2014

  • Cilt numarası: 9 Konu: 1
  • Basım Tarihi: 2014
  • Dergi Adı: Akademik Ortadoğu
  • Sayfa Sayısı: ss.95-118

Özet

Coğrafyanın ve iklimin toplumların tarihlerini belirlemede etkili olduğu varsayımı altında Arap Yarımadası’nın büyük çoğunluğunun çöllerle kaplı olmasının bölge insanlarının siyasi, sosyal ve ekonomik yönelişlerini belirlediğini ifade edebiliriz. Aynı denizin kıyısını paylaşan insanlar gibi çölün insanları da benzer sosyal ve ekonomik yönelişlere sahiptir. Çölün iklimi insanların karakterleri üzerinde etkili olmuştur. Arap Yarımadası’nda kabile yaşantısının özellikleri, kabile içi ve dışı ilişkiler, ferdin fertle ve ferdin kabileyle olan ilişkileri çölün ikliminin tezahürleridir. Benzer şekilde Arap Yarımadası’nda yaşayan insanların ekonomik yönelişleri de çölün ve çölün ortaya çıkardığı koşulların yönlendirmesiyle biçimlenmiştir. Çölün tamamının yerleşmeye elverişli olmaması, yerleşme imkanı olan yerlerde de tarım olanaklarının istisna yerler dışında kısıtlı olması, Yarımada insanını en temel gereksinimleri dahil ihtiyaçlarını ticaretle karşılamaya sevk etmiştir. Bu durum Yarımada içerisinde bölgesel ticaretin gelişmesinde etkili olmuştur. Diğer taraftan Arap Yarımadası’nın Akdeniz ve Hint dünyalarını birbirine bağlayan konumu, buranın insanını uzak mesafeler arası ticarete katmıştır. Yarımada içerisinde ticarete olan ihtiyaç ve uzak mesafeler arası ticarete dahil olunması Arap Yarımadası’nda ticari kurumların oluşmasında ve gelişmesinde etkili olmuştur. Bu çalışmada, coğrafi koşulların ve iklimin etkisiyle Arap Yarımadası’nda ekonomik yapının teşekkülü, ticaret merkeze alınarak analiz edilmiş, ticari kurumlar ve kurumları biçimlendiren koşullar üzerinde durulmuştur.