Türkiye'de Ticari Açıklık, Dış Ticaret Vergi Gelirleri ve GSYH Arasındaki İlişki: 1993-2019 Dönemi için ARDL Sınır Testi Yaklaşımı


Creative Commons License

Keskin A. , Kara B.

Turkish Studies - Economics, Finance, Politics, vol.16, no.4, pp.1297-1315, 2021 (International Refereed University Journal)

  • Publication Type: Article / Article
  • Volume: 16 Issue: 4
  • Publication Date: 2021
  • Doi Number: 10.7827/turkishstudies.51137
  • Title of Journal : Turkish Studies - Economics, Finance, Politics
  • Page Numbers: pp.1297-1315

Abstract

The level of trade openness and the impact of foreign trade taxes on GDP is one of the frequently discussed topics in the literature. Especially with the globalization and economic integration movements, analyzing these factors related to the foreign trade of the countries has become a subject of vital importance and attracting attention among researchers. However, there is no generally accepted opinion regarding the extent and direction of the effects of these two factors on GDP. Because the level of trade openness (export + import) and the size of the foreign trade tax revenues vary from country to country. This study examined under the influence of Turkey. By determining the magnitude and direction of this effect in Turkey, the study is intended to contribute to the literature, decisions related to foreign trade and future researchers. In this study which is conducted for the period 1993-2019, ARDL Bounds Test Method was used. As a result of the analysis, a low and negative relationship was found in Turkey from foreign trade tax revenues to GDP. On the other hand, a positive and meaningful relationship to GDP was determined from the level of trade openness. These definitions show that additional tax obligations imposed on foreign trade in order to increase tax revenues in Turkey negatively affect growth, while the opening of the use of economic instruments to foreign investors and consumers positively affects economic growth. 

Ticari dışa açıklık seviyesi ve dış ticaretten alınan vergilerin GSYH üzerindeki etkisi literatürde sıklıkla tartışılan konulardan birisidir. Özellikle küreselleşme ve ekonomik bütünleşme hareketleri ile birlikte ülkelerin dış ticareti ile ilgili bu faktörlerin analiz edilmesi elzem önem arz eden ve araştırmacılar arasında ilgi çeken bir konu olmuştur. Ancak bu iki faktörün ekonomik büyümeyi ne boyutta ve ne yönde etkileyeceğine yönelik kabul görmüş genel bir kanı bulunmamaktadır. Literatürdeki bu fikir birliğinin eksikliğinin temelinde dışa açıklık seviyesi ve dış ticaretten alınan vergilerin büyüklüğünün ülkeden ülkeye değişmesi yer almaktadır. Bu çalışmada bu etki Türkiye kapsamında incelenmiştir. Analizde ticari dışa açıklığın seviyesi olarak genel kabul görmüş olan [ (İhracat + İthalat) / GSYH ] formülü kullanılmıştır. Türkiye’de bu etkinin büyüklüğünü ve yönünü belirlemek suretiyle çalışmanın; literatüre, dış ticaret ile ilgili alınacak kararlara ve gelecekteki araştırmacılara katkı sağlaması amaçlanmaktadır. 1993-2019 dönemi için gerçekleştirilen çalışmada, ARDL Sınır Testi Yöntemi kullanılmıştır. Analizin sonucunda Türkiye’de dış ticaretten elde edilen vergi gelirlerinden GSYH’ye yönelik düşük seviyede ve negatif bir ilişki tespit edilmiştir. Diğer yandan, ticari açıklık seviyesinden GSYH’ye yönelik pozitif ve anlamlı bir ilişki tespit edilmiştir. Bu tespitler Türkiye’de vergi gelirlerini artırmak amacıyla dış ticarete getirilen ek vergisel yükümlülüklerin büyümeyi olumsuz etkilediğini, ekonomik enstrümanların kullanımının dış yatırımcılara ve tüketicilere açılmasının ise ekonomik büyümeyi olumlu etkilediğini göstermektedir.