“Türkçe Öğretmeni Adaylarının Ortaokul Türkçe Ders Kitaplarındaki Konuşma Etkinliklerinin Niteliğine İlişkin Görüşleri”


Fedai Ö. , Karagül S.

XI. Uluslararası Dünya Dili Türkçe Sempozyumu,, Samsun, Türkiye, 16 - 18 Ekim 2019

  • Basıldığı Şehir: Samsun
  • Basıldığı Ülke: Türkiye

Özet

Özet

Bu çalışmanın amacı, Türkçe öğretmeni adaylarının ortaokul (5., 6., 7. ve 8. sınıf) Türkçe ders kitaplarında yer alan konuşma etkinliklerinin niteliğine ilişkin görüşlerini belirlemektir. Bu çalışma, nitel araştırma yöntemlerinden durum çalışması temelinde tasarlanmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu, 2018-2019 eğitim-öğretim yılında Burdur Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Eğitim Fakültesi Türkçe Eğitimi Anabilim Dalında öğrenim gören öğretmen adayları arasından, nitel araştırmalarda kullanılan amaçlı örneklem yöntemlerinden kolay ulaşılabilir (convenience sampling) örneklem tekniği ile seçilen 15 öğrenci oluşturmaktadır. Çalışma grubunu oluşturan öğretmen adaylarının belirlenmesinde gönüllülük esasına ve katılımcıların “Anlatma Teknikleri I: Konuşma Eğitimi” dersini almış olmalarına dikkat edilmiştir. Araştırmanın çalışma grubunu oluşturan Türkçe öğretmeni adaylarına 2018-2019 eğitim-öğretim yılında okutulan ortaokul (5., 6., 7. ve 8. sınıf) Türkçe ders kitapları verilerek bu kitaplardaki konuşma etkinliklerini çeşitli yönleriyle (düzeye uygunluk, ilgi çekicilik, konuşmaya güdüleyicilik vb.) değerlendirmeleri istenmiş, ardından yapmış oldukları değerlendirmeleri serbest bir tarzda yazmaları beklenmiştir. Araştırmanın verileri, araştırmaya katılan Türkçe öğretmeni adayları tarafından hazırlanmış olan değerlendirme yazılarının doküman incelemesi yoluyla çözümlenmesiyle elde edilmiştir. Analiz sürecinde öncelikle değerlendirme raporlarına 1 ile 15 arasında numaralar verilmiş, ardından kodlama aşamasına geçilmiştir. Bu aşamada veri tabanlı kodlama yöntemi benimsenmiştir. Kodlar, birbiriyle karşılaştırılarak temalar oluşturulmuştur. Son aşamada ise temalar doğrultusunda elde edilen bulgular tablolaştırılmış ve yorumlanmıştır. Araştırma sonucunda, öğretmen adaylarının Türkçe ders kitaplarında yer alan konuşma etkinliklerinin genellikle sınıf düzeyine uygun ve öğrencinin ilgisini çekebilecek nitelikte etkinlikler olduğunu düşündükleri, ancak bununla birlikte Türkçe ders kitaplarındaki etkinliklerin daha çok yazma becerisine yönelik olduğunu, konuşma becerisinin geliştirilmesine yönelik yeterli sayıda etkinlik bulunmadığını da belirttikleri bulgulanmıştır.

Anahtar Kelimeler: Türkçe öğretmeni adayı, Türkçe ders kitabı, konuşma etkinlikleri.