İttihatçılar ve Şerif Hüseyin: Mekke İsyanı'nın Nedenleri Üzerine Bir Değerlendirme


ÇİÇEK M.

Tarih ve Toplum. Yeni Yaklaşımlar, cilt.8, ss.41-57, 2013 (Diğer Kurumların Hakemli Dergileri)

  • Cilt numarası: 8 Konu: 16
  • Basım Tarihi: 2013
  • Dergi Adı: Tarih ve Toplum. Yeni Yaklaşımlar
  • Sayfa Sayıları: ss.41-57

Özet

İmparatorluktan ulus-devlete geçiş sürecinde gerek Türkiye devleti gerekse Suriye, Ürdün, Filistin ve Irak gibi bazı Arap devletleri tarafından modern ulus kimliğinin inşasında önemli bir olay olarak kabul edilen Şerif Hüseyin isyanının mahiyeti ve bununla bağlantılı olarak sebepleri son dönem Osmanlı Arap tarih yazımının en tartışmalı konularından biridir. İsyanın milliyetçi bir mahiyeti olmadığı artık mevcut akademik literatürde genel geçer bir bilgi olsa da, İttihat ve Terakki politikasının bu olaya etkisi henüz yeterince incelenmiş değildir. Bu makale, genel olarak Osmanlı ve Alman arşiv belgelerinden yola çıkarak Şerif Hüseyin’in isyan etme sebepleriyle İttihat ve Terakki’nin vilayetlerde Osmanlı merkezi devlet otoritesini kurma politikası arasındaki ilişkiyi analiz etmektedir.”

The character of the Sharif Hussein’s revolt is undoubtedly one of the most controversial issues of the late Ottoman Arab historiography. it has been accepted as an important turning point in nation-building processes of Turkey, Syria, Iraq, Jordan and Palestine by the founders of these states. Although it is well-known in the existing academic literature that the Sharif’s Revolt does not have Arab nationalist aspirations, the relationship between the policies of the Committee for Union and Progress and that of the revolt has not still been analyzed sufficiently. Aiming at revealing this relationship, this article sets out to examine impact of the Unionist centralization policies to the Sharif Hussein’s movement with reference to the Ottoman and German documents.