Emeklilik Kararlarındaki Cinsiyet Farklılığı: Birleşik Krallık Üzerine Ampirik Bir Analiz


Erdem G.

in: Toplumsal Cinsiyet: Farklı Disiplinlerden Yaklaşımlar, Derya Altun,Huriye Toker, Editor, Nika Yayınevi, Ankara, pp.163-193, 2017

  • Publication Type: Book Chapter / Chapter Research Book
  • Publication Date: 2017
  • Publisher: Nika Yayınevi
  • City: Ankara
  • Page Numbers: pp.163-193
  • Editors: Derya Altun,Huriye Toker, Editor

Abstract

Gelişmekte olan ülkelerde, özellikle ilerleyen yaşlardaki işgücü katılımında ciddi bir cinsiyet ayrımı olduğu bilinen bir gerçektir. Özellikle, istihdam edilebilme ve işgücü piyasalarına bütünleşmesi noktasında en önemli sıkıntı kadınlar ve yaşlıların istihdam edilebilirliğidir. Bu çalışmanın amacı perspektife bir de öbür taraftan bakıp gelişmiş ülke örneği vererek, yaşlı işgücünde kadın erkek ayrımının zaman içerisinde nasıl değiştiğini ve gelişmekte olan ülkelerle kıyaslandığında gelişmiş ülke olan Birleşik Krallık (BK) örneği vererek farklılıklara dikkat çekmektir. Yaşlı işgücü etkinliğinin en önemli kriterlerinden biri kişilerin emeklilik kararlarıdır. Bu amaçla çalışmada yaşlı kişilerin emeklilik kararlarındaki cinsiyet farklılığının boyutu, İngiliz Hanehalkı Panel Anketi (BHPS) ve Birleşik Krallık Hanehalkı Boylamsal Anketi (UKHLS) kullanılarak doğrusal olmayan ayrıştırma yöntemleri ile tahmin edilmiştir. Cinsiyet ayrımındaki değişimin gözlenebilmesi için üç dönem, kriz öncesi (1991-1992), kriz dönemi (2008-2009) ve kriz sonrası dönem (2012-2013) dikkate alınmış, eğitim, yaş, medeni durum, hanehalkı gelirleri gibi demografik ve ekonomik etkilerin emeklilik kararlarındaki cinsiyet farklılığı üzerindeki etkileri göreceli olarak yeni bir teknik olan Yun modeli kullanılarak incelenmiştir. BK iş piyasalarında devletin kadın ve erkek arasında gelir uçurumunun düşürülmesi, yaş ve cinsiyet ayrımcılığının azaltılması yönünde bir dizi önlemler alması, yeni kanunlar yürürlüğe sokması sonucunda 1990’lı yıllar itibariyle başlayan iş koşulları kadınlar lehine düzelmiş ve kadınların işgücünde kalma uzunluğu sürekli olarak artmıştır. Sonuçlar cinsiyet farklılıklarının azaldığını doğrulamaktadır. 1991-2008 arası emeklilik kararlarındaki cinsiyet farkının ayrımcılıktan kaynaklanan kısmı %4 azalmıştır. 2010 yılında kadınlarda emeklilik yaşının artırılması ile birlikte 2008 yılında yaşanılan finansal krize rağmen cinsiyet ayrımcılığına dayanan farklılıklar daha da azalmış, bu oran 2008-2013 arası bir önceki dönem aralığına göre iki kat gerilemiştir. Bu durum kriz dönemiyle birlikte ileri yaş gruplarındaki kadınların emekli olma eğiliminin erkeklere oranla daha az olduğuna işarettir. Dolayısıyla bu çalışma, toplumsal cinsiyetin anaakımlaştırılması bakımından yapılan her türlü kamusal düzenleme ve uygulamanın, toplumsal cinsiyet eşitsizliklerinin giderilmesinde ne kadar etkili olabileceğini göstermek açısından önemlidir. Bu bakımdan, ana program ve planlara dahil edilmesi bakımından toplumsal cinsiyet eşitliğinin bir devlet politikası olarak benimsenmesinin önemine de işaret etmesi açısından dikkati çekmektedir. Devlet politikalarının seçiminde, her aşamada ve düzeyde, tüm ülkelerde ve bölgelerde, merkezi ve yerel yönetimlerde, toplumsal cinsiyet eşitliğinin temel alınması, kamusal –özel alan ikileminde kadınlar aleyhine olan açığı da kapatacaktır.