Hayvan Deneylerinde Verimliliği Artıracak Deney Tasarımları ve Denek Sayısı


Ankaralı H. , Ankaralı S.

8 Anadolu Kliniği Tıp Bilimleri Dergisi, cilt.24, ss.248-259, 2019 (Diğer Kurumların Hakemli Dergileri)

  • Cilt numarası: 24 Konu: 3
  • Basım Tarihi: 2019
  • Doi Numarası: 10.21673/anadoluklin.556640
  • Dergi Adı: 8 Anadolu Kliniği Tıp Bilimleri Dergisi
  • Sayfa Sayısı: ss.248-259

Özet

Hayvanlar üzerinde yürütülen deneysel araştırmalar bilimin en temel aşamasıdır. İnsanlar ve hayvanlar (özellikle memeliler) arasındaki anatomik ve fizyolojik benzerlikler araştırmacıları yeni tedavileri önce hayvan modelleri üzerinde değerlendirmeye sevk ettiğinden, bu tip deneyler insan sağlığı ile ilgili bilimsel araştırmalarda da hayati önem arz etmektedir. Buna karşın hayvanların yanlış uygulama veya eksik planlama gibi nedenlerle gereksiz yere telef edilmesi şiddetle karşı çıkılan bir durumdur. Deneysel araştırmalardan etkin bir şekilde yararlanabilmek ve etik ihlallerin önüne geçebilmek için planlama aşamasında dikkat edilmesi gereken birçok husus mevcuttur. Bu çalışmada, bu gibi hususlar ana hatlarıyla ortaya konmuş ve uygun denek sayısını belirlemede araştırıcılara yardımcı olabilecek çeşitli metodolojilerden bahsedilmiştir. Ayrıca yaygınca kullanılmayan, ancak hayvan deneylerinde denek sayısını ve maliyeti en aza indirebilecek ve iç ve dış geçerliliği artırabilecek deney tasarımlarına değinilmiştir. Son olarak, hayvan deneylerinin aynı materyal ile tekrarlanmasının ve metaanalizlerle değerlendirilmesinin önemi vurgulanmıştır