Bilinmeyen Bir Kurum Olarak TMK m. 838 Hükmü Gereğince Kurulabilecek Rekabet Etmeme İrtifakı


Ürem Çetinel M.

Legal Hukuk Dergisi, cilt.16, ss.4679-4726, 2018 (Diğer Kurumların Hakemli Dergileri)

  • Cilt numarası: 16 Konu: 190
  • Basım Tarihi: 2018
  • Dergi Adı: Legal Hukuk Dergisi
  • Sayfa Sayısı: ss.4679-4726

Özet

Uygulamada ticari faaliyetler kapsamında karşılaşılacak sorunlardan biri de, yürütülmekte olan ticari faaliyete benzer bir faaliyetin bir üçüncü kişi tarafından komşu taşınmazda yapılmaya başlanmasıdır. Örneğin, sahibi olduğu arazinin bir bölümünü elinden çıkarmak isteyen ve kendisi halihazırda ticari faaliyette bulunan malikin yeni alıcının satın aldığı arazi parçası üzerinde rekabet doğuracak ticari faaliyetlerde bulunmaya başlaması üzerinde bu faaliyetleri durdurma/engelleme yetkisi kural olarak olmayacaktır. Bu amaca yönelik olarak sonradan ticari faaliyete başlamış kişiden arazi satışından önce sözlü taahhüt  alınması veya bu kişi ile cezai şarta bağlı sözleşme yapılması akla gelebilir. Ancak bu çözümler sözlü taahhüdün bağlayıcı olmaması veya sözleşme ile sağlanan korumanın nispiliği sonucu gerekli hukuki güvenceyi sağlayamazlar. İşte bu noktada TMK m. 838 hükmünce rekabet etmeme irtifakı kurularak esasen hakkın kurulması aşamasında belirlenmiş bir faaliyetin yapılmasından kaçınma borcunun yaratılması mümkündür. Kurulacak rekabet etmeme irtifakı hakkın sahibine ayni hakkın ve olumsuz irtifak hakkı olarak rekabet etmeme irtifakından doğan hak zilyetliğinin sağladığı geniş korumayı sağlayacaktır. 

Çalışmamızda rekabet etmeme irtifakı türü, kapsamı, kuruluşu ve sona ermesi hususları bakımından incelenmekte olup, bu irtifak hakkının esas uygulama alanları İsviçre ve Alman Medeni Hukuk düzenlemeleri ile ortaya konulmaya çalışılacaktır.