Çanakkale 1915 (Tarih, Edebiyat ve Sanat)


Göktepe K.

Gelibolu Sancağı’nın Demografik Yapısında Gayrimüslim Nüfus (1831-1914), M. Mehdi İlhan,Mehmet Bulut,İ. Güran Yumuşak, Editör, İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi Yayınları, İstanbul, ss.1-27, 2017

  • Basım Tarihi: 2017
  • Yayın Evi: İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi Yayınları
  • Basıldığı Şehir: İstanbul
  • Sayfa Sayısı: ss.1-27
  • Editörler: M. Mehdi İlhan,Mehmet Bulut,İ. Güran Yumuşak, Editör

Özet

Gelibolu ve çevresi, Osmanlıların Avrupa tarafında ilk fethettiği topraklardı. Burası askeri ehemmiyetten dolayı Osmanlı Klasik Dönemi’nde donanma merkezlerinin başında gelmekteydi ve idari açıdan bir sancak merkezi olarak varlık göstermekteydi. Bölge, Osmanlı Klasik Dönemi boyunca Osmanlı tebaasına mensup Müslüman Türklerin yanı sıra farklı birçok etnik ve dini grupların bir arada yaşadığı muhit olarak ön plana çıkmaktaydı. XIX. Yüzyılın ilk yarısından itibaren sistematik şekilde yapılmaya başlanan nüfus sayımlarıyla bu durum daha somut olarak görülebilmektedir. Bu çerçevede 1830- 1914 arasındaki tarihsel süreç dikkate alındığında, 1831 tarihli sayımda ağırlıklı olarak Rumlardan oluşan gayrimüslim nüfus oranı %75’lere varmaktaydı. Gelibolu sancağı genelinde bilhassa Rum, Ermeni, Bulgar ve Yahudilerden oluşan gayrimüslim nüfusun Müslüman nüfustan fazlalığı 1914 tarihli sayımda da halen devam etmekteydi.  

Bu araştırmayla, Müslümanlarla birlikte Osmanlı toplumsal hayatını oluşturan gayrimüslim tebaanın aynı bölgede sorunsuz sayılabilecek düzeyde yaşamlarını idame ettirmeleri arşiv belgeleri ışığında analiz edilmeye çalışılmaktadır. Ayrıca XIX. yüzyıldan 1915 tarihli Çanakkale savaşlarının olduğu döneme kadar Müslümanlar dışındaki farklı dini ve etnik kimliklerin miktarlarına Gelibolu sancağı özelinde dikkat çekilmek istenilmektedir.