Acil Yardım Çalışanlarında Travma, Tükenmişlik ve Yaşam Doyumu İlişkilerinde Stresle Başa Çıkmanın Moderatörlük Rolü


Creative Commons License

Saraçoğlu Eroğlu B., ARIKAN S.

TURK PSIKOLOJI DERGISI, cilt.31, ss.45-57, 2016 (SSCI İndekslerine Giren Dergi)

  • Cilt numarası: 31 Konu: 78
  • Basım Tarihi: 2016
  • Dergi Adı: TURK PSIKOLOJI DERGISI
  • Sayfa Sayısı: ss.45-57

Özet

Amaç: Çalışmanın amacı, işin çalışan üzerindeki psikolojik yükünü ifade eden aşırı iş yükünün çalışanların irritasyon düzeyi ve dolaylı olarak çalışmaya tutkunluk düzeyleri üzerindeki olası etkisinin ortaya çıkarılması ve bu ilişkilerde çalışanın algıladığı yönetici desteği ve pozitif psikolojik sermayenin rollerinin tespit edilmesidir. Ayrıca iş stresi ve iş yükünün çalışanlar üzerindeki etkisi ile bağlantılı bir kavram olarak tükenmişliğe kıyasla nispeten daha az çalışmaya konu olmuş irritasyon kavramının iş yükü ve çalışmaya tutkunluk arasındaki ilişkide aracı değişken özelliğinin araştırılmasıdır. Tasarım/Yöntem: Araştırma kesitsel ve ilişkisel bir çalışmadır. Araştırma yöntemi olarak anket (survey) yöntemi uygulanmıştır. Bu doğrultuda örneklem olarak farklı sektörlerde çalışan 147 bireye ulaşılmış, katılımcılardan elde edilen veriler SPSS 20 programı vasıtasıyla basit ve çoklu regresyon analizleri, aracı değişken analizi, Sobel Testi ve Biçimleyici değişken analizi gibi istatistiksel yöntemler kullanılarak incelenmiştir. Sonuçlar: Analizler neticesinde aşırı iş yükünün bilişsel ve duygusal irritasyon ile pozitif bir ilişki içerisinde olduğu, duygusal irritasyonun çalışmaya tutkunluk boyutlarını olumsuz etkilediği bulunmuştur. Algılanan yönetici desteği ve pozitif psikolojik sermaye gibi kaynakların biçimleyici etkisi istatistiksel olarak gösterilememesine rağmen bu değişkenlerin çalışan esenliğini ilgilendiren faktörler ile beklenen yönde ilişki gösterdiği gözlemlenmiştir. Ayrıca bilişsel irritasyonun aşırı iş yükü ve duygusal irritasyon arasında aracı (mediatör) değişken olduğu ve irritasyonun iş stresi ve çalışan esenliğini anlamak için önemli bir yapı olabileceği de araştırmanın bulguları arasındadır. Özgün Değer: İrritasyon kavramı hem yabancı hem de yerli literatürde tükenmişlik kavramına göre daha az incelen bir yapıdır. Bu bağlamda iş yükü ve çalışmaya tutkunluk gibi değişkenler ile ilişkisinin incelenmesi önemlidir. Ayrıca bilişsel irritasyonun iş yükü ve duygusal irritasyon arasında aracı değişken olarak bulunması iş stresine yönelik bilişsel müdahalelerin ve çözümlerin çalışanların duygularını düzenleyebilmesi açısından faydalı olabileceğini gösteren bir bulgudur.