From the Idea of National Economy to Islamic Economics: In Search of Authenticity for Economic Modernization


Yılmaz İ., Ünal İ.

Journal of Islamic Economics, vol.2, no.2, pp.67-86, 2022 (Peer-Reviewed Journal)

  • Publication Type: Article / Article
  • Volume: 2 Issue: 2
  • Publication Date: 2022
  • Doi Number: 10.55237/jie.1100423
  • Journal Name: Journal of Islamic Economics
  • Journal Indexes: Sobiad Atıf Dizini
  • Page Numbers: pp.67-86

Abstract

This paper aims to analyze the increasing search for economic modernization in the contemporary Muslim societies and the related contributions in this field from the last period of Ottoman era until today. In response to the generation of wealth in the West in the aftermath of Industrial Revolution that gained global scale for capitalism, the search for economic authenticity, which started in the latest stages of Ottoman period, especially in the period of Tanzimat, and continues in recent times, has a critical importance in determining political and economic projections for the contemporary Muslim societies. The discourse of ‘national economy’ in the post-Tanzimat period and Islamic economics discourse in the post-colonialist era, in this respect, correspond to a common search in different decades of the last century in terms of seeking an alternative against capitalism. This study argues that both discourses cannot be thought independent from the development of capitalist stages, especially industrial capitalism, and finance capitalism. The national economy discourse developed mainly by Ahmet Midhat, who was one of the leading scholars in the late Ottoman era, and Islamic finance which emerged in the period where financial markets gained a global scale, could not go beyond presenting a soft-captialist solution to the existing problems rather than constituting an alternative to capitalism. The study adopts a comparative method to bring a discourse analysis by discussing Ahmet Midhat’s two eminent books on national economy and contemporary Islamic economics.

Bu çalışma Osmanlı’nın son dönemlerinden başlayarak günümüze değin Müslüman toplumlarda giderek artan ekonomik çağdaşlaşma arayışlarını ve bu alandaki entelektüel katkıları ele almaktadır. Sanayi devrimi sonrası kapitalizmin küresel bir boyut kazanması ile Batıda ortaya çıkan yüksek refah üretimi karşısında Osmanlı’nın son dönemlerinde, özellikle Tanzimat dönemi sonrasında, başlayan ve günümüzde halen devam etmekte olan iktisadi özgünlük arayışları çağdaş Müslüman toplumların siyasi ve ekonomik geleceklerini belirlemede oldukça kritik bir önem kazanmıştır. Tanzimat sonrasında sıklıkla dile getirilen milli iktisat söylemi ile sömürge sonrası küresel düzende artan İslam iktisadı söylemi bu açıdan kapitalizme alternatif olabilecek ortak bir arayışın son yüzyılın farklı dönemlerindeki benzer çözüm arayışları olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu çalışma, her iki söylemin de kapitalizmin geçirdiği evrelerden, sanayi kapitalizmi ve finans kapitalizminden bağımsız düşünülemeyeceğini iddia etmektedir. Dönemin önemli aydınlarından Ahmet Midhat ekseninde geliştirilen milli iktisat vurgusu da finans piyasalarının küresel boyut kazandığı çağda ortaya çıkan İslami finans da bu anlamda kapitalizme bir alternatif olmaktan çok İslami bir soft kapitalist çözüm sunmanın ötesine geçememiştir. Çalışma yöntem itibariyle Ahmet Midhat’ın iki temel eseri üzerinden milli iktisat söylemi ile çağdaş İslam iktisadı arasında mukayeseli bir söylem analizi benimser.